Languages

Share

Bookmark and Share

 

Środowisko

W co wierzą obrońcy starego modelu WPR

WPR jest potrzebna do promocji wielorakich korzyści środowiskowych rolnictwa, za które rolnicy nie są nagradzani na rynku. Produkcja rolnicza może zachować otwarte przestrzenie, wzmocnić różnorodność widoków, podtrzymać tradycyjną charakterystykę krajobrazu, która niesie ze sobą znaczenie kulturowe. Podobnie, rolnictwo może promować bioróżnorodność, na przykład oferując siedlisko dla gatunków, które są zależne od (tradycyjnej) gospodarki rolnej. Płacenie rolnikom za te usługi dla społeczeństwa jest nie tylko skuteczne, ale też sprawiedliwe.

Ekologiczne koszty stymulowania produkcji rolnej

Z pewnością jest prawdziwym twierdzenie, że produkcja rolna ma pozytywne efekty uboczne dla społeczeństwa. Jednak ma również efekty negatywne. Rolnictwo może prowadzić do zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby, emisji gazów cieplarnianych, zubożenia gleb i wody, a także do utraty bioróżnorodności jako rezultatu degradacji środowiskowej i monokultury. Proste stymulowanie produkcji rolniczej ma tendencję do czynienia większej ilości szkód niż pożytków dla środowiska.

Ekologiczna nieskuteczność Jednolitej Płatności na Gospodarstwo

Bezsprzecznie Jednolita Płatność na Gospodarstwo (JPG) jest przedmiotem zasady wzajemnej zgodności – rolnicy muszą przestrzegać pewnych standardów środowiskowych, jeśli chcą uzyskać wsparcie dochodów. Te wymagania nakładają się z przymusowymi zobowiązaniami, więc wielu rolników nie musi podejmować żadnej akcji poza respektowaniem przepisów. Ponadto, państwa członkowskie są luźne w egzekwowaniu zasady współzależności, nie znajdując na przykład nieprawidłowości w tysiącach kontroli dla ważnych warunków. To czyni nieracjonalnym oczekiwanie znaczących środowiskowych korzyści z JPG.

Ekologiczne szkody licznych subsydiów drugiego filara

Wiele subsydiów drugiego filara niszczy środowisko. Konsekwencje tego nie są całkowicie oszacowane, a dostępne źródła niewystarczająco rygorystycznie stosowane do łagodzenia szkód środowiskowych programów finansowanych przez UE i odrzucania ekologicznie nieodpowiedzialnych propozycji finansowych. UE wciąż płaci za wytwarzanie gazów cieplarnianych, które wpływają na rezerwaty przyrody i osuszanie terenów podmokłych.

Mizerne środki na programy rolno-środowiskowe

W budżecie drugiego filara na lata 2007-2013 około 5 miliardów euro rocznie zostało przeznaczone na średnio lub pierwszorzędnie zorientowane środowiskowo programy. Ta suma wzrośnie nieco w następnych latach, ale nieznacznie przekroczy 10% całego budżetu WPR.

Słabe wdrażanie programów rolno-środowiskowych

Jest coraz gorzej. Wiele pozornie „zielonych” płatności nie jest skutecznie ukierunkowanych na ochronę środowiska. Ministerstwa rolnictwa świadomie projektują schematy do podziału pieniędzy dla rolników zamiast kreować największą wartość dla środowiska. Przykładowo, w niektórych państwach rolnicy dostają więcej dofinansowania za spełnienie kilku przyjaznych środowisku praktyk rolniczych, które nie dodają poważniejszych kosztów do produkcji nawiązujących do dużo ściślejszych standardów organicznych.

Wniosek

Obecna WPR niewiele troszczy się o ochronę środowiska. Zawiera natomiast wiele szkodliwych środowiskowo elementów, takich jak subsydia związane z produkcją i na modernizację gospodarstw, czy rozrzutną Jednolitą Płatność na Gospodarstwo. W dodatku nieliczne środki przeznaczone na płatności rolno-środowiskowe są słabo zużytkowane. To jest godne pożałowania, ponieważ zasługi środowiskowe rolnictwa, niewystarczająco nagradzane na rynku, są najmocniejszym argumentem na rzecz subsydiów dla gospodarstw. W przyszłości WPR powinna przeznaczać więcej pieniędzy na wzmocnione programy rolno-środowiskowe.
Ale nie wszystkie płatności rolno-środowiskowe kwalifikują się do wsparcia przez WPR. Krajowe autorytety są w lepszej pozycji we wprowadzaniu lokalnych preferencji z lokalnie dopasowanymi politykami, które są finansowo bardziej odpowiedzialne, dla tych dóbr publicznych, z których korzystanie zależy od subsydiującego państwa członkowskiego. Na przykład, większość korzyści ze zróżnicowanego, tradycyjnego, dobrze utrzymanego krajobrazu będzie czerpana w kraju poprzez bezpośrednią radość, jako walor przyciągający wykwalifikowaną siłę roboczą albo poprzez turystykę. Wydatki związane z krajobrazem powinny być dlatego głównie bądź wyłącznie pokrywane przez państwa członkowskie.